Xuất Khẩu Lao Động Diện Kỹ Năng Đặc Định: Cơ Hội và Thách Thức
Xuất khẩu lao động theo diện “Kỹ năng đặc định” (特定技能 – Tokutei Ginou) đang nổi lên như một hướng đi đầy hứa hẹn đối với lao động Việt Nam, đặc biệt là những người có mong muốn làm việc và định cư tại Nhật Bản. Chương trình này, được chính thức triển khai từ năm 2019, mở ra cánh cửa mới cho người lao động có tay nghề trong nhiều lĩnh vực, từ đó góp phần giải quyết tình trạng thiếu hụt lao động tại đất nước mặt trời mọc. Tuy nhiên, để thành công trên con đường này, người lao động cần hiểu rõ bản chất của chương trình, những yêu cầu, cơ hội cũng như các thách thức đặt ra.
1. Tổng Quan về Chương Trình Kỹ Năng Đặc Định:
Chương trình Kỹ năng đặc định được chính phủ Nhật Bản thiết lập nhằm giải quyết tình trạng thiếu hụt lao động trầm trọng trong một số ngành nghề cụ thể. Điểm khác biệt lớn nhất so với các chương trình xuất khẩu lao động khác là người lao động có thể được phép ở lại Nhật Bản trong thời gian dài hơn, thậm chí có cơ hội xin visa vĩnh trú nếu đáp ứng đủ các điều kiện. Chương trình được chia thành hai loại hình chính:
- Kỹ năng đặc Định loại 1 (特定技能 1 号): Dành cho người lao động có trình độ kỹ năng và kiến thức nhất định trong lĩnh vực được chỉ định. Visa loại này có thời hạn tối đa 5 năm và người lao động không được phép mang theo gia đình.
- Kỹ năng đặc Định loại 2 (特定技能 2 号): Dành cho người lao động đã tích lũy được kinh nghiệm làm việc nhất định và có trình độ kỹ năng cao hơn so với loại 1. Visa loại này có thể gia hạn không giới hạn và người lao động có thể đưa theo vợ/chồng cùng con cái (tùy thuộc vào quy định của pháp luật Nhật Bản).
2. Các Ngành Nghề Được Tuyển Dụng:
Hiện tại, chương trình Kỹ năng đặc định bao gồm 14 ngành nghề chính, tập trung chủ yếu vào các lĩnh vực đang thiếu hụt lao động trầm trọng tại Nhật Bản. Danh sách này có thể thay đổi theo tình hình thực tế. Các ngành nghề phổ biến bao gồm:
- Xây dựng (建設業): Bao gồm các conng việc NHư xây dựng dân dụng, xây dựng đường xá, bảo trì Cônng trình.
- Đóng tàu và công nghiệp hàng hải (造船・舶用工業): Tham gia vào các công việc đóng tàu, sửa chữa tàu thuyền.
- Sửa chữa ô tu (自動車整備業): Sửa chữa, bảo dưỡng và kiểm tra các loại xe.
- Vệ sinh tòa nhà (ビルクリーニング): Vệ sinh, bảo dưỡng bên trong và bên ngoài các tòa nhà.
- Nông nghiệp (農業): Trồng trọt, chăn nuôi.
- Ngư nghiệp (漁業): Nuôi trồng, đánh bắt và chế biến thủy hải sản.
- Chế biến thực phẩm (飲食料品製造業): Chế biến và sản xuất các loại thực phẩm.
- Dịch vụ ăn uống (外食業): Phục vụ trong các nhà hàng, quán ăn.
- Gia công nguyên liệu (素形材産業): Gia công các loại nguyên liệu như kim loại, nhựa, thủy tinh.
- Sản xuất máy móc, thiết bị điện, điện tử (電気・電子情報関連産業): Lắp ráp, kiểm tra và bảo trì các thiết bị đun, điện tử.
- Công nghiệp vật liệu (素材産業): Sản xuất các loại vật liệu như gốm sứ.
- Dịch vụ hàng không (空港業): Cac Công Việc lißn Đn Đn dịñ vịch v^ t khay tsân tsân ts.
- Khách sạn (宿泊業): Nhân Viên Lễ LN, Phục Vụ Phòng, Qat Qhýn Lã Khach Sran.
- Chăm sóc người già (介護): Chăm sóc sức khỏe và hỗ trợ sinh hoạt cho người cao tuổi.
3. Điều Kiện Tham Gia và Quy Trình Tuyển Chọn:
Để tham gia chương trình Kỹ năng đặc định, người lao động cần đáp ứng một số điều kiện cơ bản như:
- Độ Tuổi: Thông thường, người lao động phải từ 18 tuổi trở lên (có thể thay đổi tùy theo ngành nghề).
- Trình độ học vấn: Tùy thuộc vào ngành nghề, nhưng thường yêu cầu tối thiểu tốt nghiệp trung học phổ thông.
- Kinh nghiệm làm việc: Có kinh nghiệm làm việc thực tế trong ngành nghề dự tuyển hoặc đã hoàn thành chương trình thực tập sinh kỹ năng (TTS) trước đó.
- Trình độ tiếng Nhật: Thi đỗ kỳ thi đánh giá năng lực tiếng Nhật (日本語能力試験 – JLPT) cấp độ N4 trở lên hoặc tương đương. Đối với một số ngành nghề, người lao động cần phải tham gia một kỳ thi chuyên môn về kỹ năng đặc định (特定技能評価試験) để chứng minh khả năng và kiến thức cần thiết.
- Sức khỏe: Đảm BảO Đủ SứC Khỏe Để LÀM VIệC TạI NHậT BảN.
- Lịch tư pháp: Không Cóc tiền, tiền sự.
Quy trình tuyển chọn thường bao gồm các bước sau:
- Tìm hiểu thông tin và lựa chọn ngành nghề: Người lao động tìm hiểu kỹ về các ngành nghề được tuyển dụng, điều kiện và yêu cầu, đồng thời lựa chọn ngành nghề phù hợp với năng lực và sở thích của bản thân.
- Đăng ký và nộp hồ sơ: Liên hệ với các công ty xuất khẩu lao động uy tín và nộp hồ sơ đăng ký tham gia chương trình.
- Tham gia các kỳ thi và phỏng vấn: Tham gia các kỳ thi đánh giá năng lực tiếng Nhật, kỹ năng chuyên môn (nếu có) và phỏng vấn do phía Nhật Bản hoặc các công ty môi giới tổ chức.
- Đào tạo và chuẩn bị: Nếu trúng tuyển, người lao động sẽ được đào tạo về tiếng Nhật, kỹ năng làm việc, văn hóa Nhật Bản và các kiến thức cần thiết khác.
- Xuất Cảnh vào lào việc: Sau khi hoàn thành các thủ tục cần thiết, người lao động sẽ xuất cảnh sang Nhật Bản và bắt đầu làm việc theo hợp đồng đã ký kết.
4. Quyền Lợi và Trách Nhiệm của Người Lao Động:
Người lao động tham gia chương trình Kỹ năng đặc định sẽ được hưởng các quyền lợi cơ bản như:
- Mức lương: Mức lương tương đương với người lao động Nhật Bản có cùng vị trí và kinh nghiệm.
- Thời gian làm việc: Thời gian làm việc theo quy định của pháp luật Nhật Bản.
- Chế Độ Bảo Hiểm: Được tham gia đầy đủ các chế độ bảo hiểm theo quy định.
- Được hỗ trợ: Được công ty tiếp nhận hỗ trợ về chỗ ở, thủ tục hành chính và các vấn đề phát sinh trong quá trình làm việc.
Bên cạnh đó, người lao động cũng có các trách nhiệm cần phải tuân thủ nghiêm ngặt, bao gồm:
- Đối với giai đoạn giai đoạn: Tuân thủ pháp luật Nhật Bản và các quy định của công ty tiếp nhận.
- Nỗ lực làm việc, hoàn thành tốt các nhiệm vụ được giao.
- Tôn trọng vét Tôn trọng văn hóa, phong tục tập quán của Nhật Bản.
- Giữ gìn sức khỏe: Chăm sóc sức khỏe bản thân
- Tích cực học hỏi: Không ngừng học hỏi, nâng cao trình độ Chuyênn Môn Và Tiếng NHật.
5.
Chương trình Kỹ năng đặc định mang đến nhiều cơ hội hấp dẫn, tuy nhiên, người lao động cũng cần lưu ý một số điểm và đối mặt với những thách thức nhất định:
- Tìm hiểu Kỹ thông tin: Tìm hiểu kỹ về chương trình, ngành nghề, điều kiện và các quy định liên quan trước khi quyết định tham gia.
- Lự chọn công ty: Lựa chọn các công ty xuất khẩu lao động uy tín, có kinh nghiệm và được cấp phép hoạt động.
- Nâng cao năng lực: Tích cực trau dồi kiến thức, kỹ năng chuyên môn và đặc biệt là trình độ tiếng Nhật để tăng khả năng cạnh tranh và thích ứng với môi trường làm việc tại Nhật Bản.
- Chuẩn bị tâm lý: Chuẩn bị tâm lý vững vàng để đối mặt với những khó khăn về văn hóa, ngôn ngữ, sự khác biệt trong môi trường làm việc và cuộc sống xa nhà.
- Phòng tránh lừa đảo: Cảnh giác trước các hình thức lừa đảo, môi giới không uy tín, đưa thông tin sai lệch về chương trình và điều kiện làm việc.
- Môi trường làm việc và văn hóa Nhật Bản có sự khác biệt lớn so với Việt Nam, đòi hỏi người lao động phải có sự thích ứng và hòa nhập.
- Áp lực Công việc: Áp lực công việc có thể rất lớn do văn hóa làm việc của người Nhật rất đề cao sự chuyên nghiệp và hiệu quả.
Chương trình Kỹ năng đặc định là một con đường đầy tiềm năng cho người lao động Việt Nam muốn làm việc và định cư tại Nhật Bản. Tuy nhiên, thành công đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng, nỗ lực không ngừng và sự kiên trì vượt qua những khó khăn, thách thức.